De Vreedzame School genomineerd voor Korczakprijs 2018

De Vreedzame School genomineerd voor Korczakprijs 2018

We spraken in Vreedzaam Actueel al eerder over de Janusz Korczak Stichting. Deze stichting heeft als doel het gedachtegoed van Korczak, de grote pedagoog en grondlegger van de ideeën over kinderrechten levend te houden. Onlangs verscheen het Jaarboek 2017 ‘Kinderen hebben iets te zeggen’, waarin ook een hoofdstuk over De Vreedzame School is opgenomen.
 


De Janusz Korczakstichting kent eenmaal per twee jaar de Korczakprijs toe aan een organisatie die op bijzondere wijze actief vormgeeft aan een pedagogische praktijk waarin kinderen, geheel in de geest van het gedachtegoed van Korczak, tot hun recht komen. We hebben de eer om als De Vreedzame School genomineerd te zijn voor de Korczakprijs 2018 die in november in de week van de Kinderrechten wordt uitgereikt.

vw 05

Janusz Korczak (1878-1942) was het pseudoniem van de Pools-joodse arts, schrijver en pedagoog Henryk Goldszmidt. Hij was een van de grote pedagogen uit de twintigste eeuw. Als kinderarts trok hij zich het lot aan van weeskinderen in Warschau en stichtte in 1912 een weeshuis voor Joodse kinderen. Hier probeerde hij in de dagelijkse praktijk van een kindertehuis zijn pedagogische ideeën, waarin de rechten van kinderen centraal staan, te realiseren.

Korczak besloot een belangrijk deel van de verantwoordelijkheid bij de kinderen zelf te leggen. Hij nam daartoe allerlei maatregelen, zoals het instellen van een kinderparlement en een kinderrechtbank. Deze bestond uit een wisselende groep kinderen die zich uitsprak over allerlei aangelegenheden in het weeshuis. Niet straf maar vergeving en begrip stonden centraal. Ook de opvoeders konden voor de rechtbank worden gedaagd.

Zijn gedachten zijn inspiratiebron en richting geworden voor het opstellen van het Kinderrechtenverdrag door de Verenigde Naties in 1989. Niet slechts zijn gedachten en woorden hebben invloed gehad, maar vooral de wijze waarop hij die zelf in praktijk bracht. In het weeshuis, ook wel De Republiek der Kinderen genoemd, deed hij er alles aan om kinderen als volwaardige mensen tot hun recht te laten komen.

Zelfs toen hij met zijn 200 kinderen in een veel te kleine behuizing in het ghetto van Warschau moest zien te overleven, liet hij zijn idealen niet los. Dagelijks probeerde hij met zijn medewerkers en de kinderen een humane wereld te realiseren. Toen in augustus 1942 alle kinderen op transport werden gezet naar Treblinka liet hij hen niet in de steek. Ondanks herhaalde aanbiedingen om zelf het vege lijf te kunnen redden, weigerde hij zijn kinderen te verlaten: hij begeleidde hen naar de trein, stapte met hen de wagons in en werd met hen vergast.
Zijn ideeën en idealen zijn springlevend gebleven. Zij inspireren nog altijd vele mensen die met kinderen omgaan, overal ter wereld.