Aanscherping burgerschapsopdracht voor scholen
14
juni 2018

Aanscherping burgerschapsopdracht voor scholen

Sinds 2006 is burgerschapsonderwijs wettelijk verplicht, maar ruim tien jaar later nog altijd niet op orde. Een van de knelpunten in het burgerschapsonderwijs is volgens veel experts de onduidelijke en vage opdracht voor scholen. Onlangs heeft minister van OCW, Arie Slob, een wetsvoorstel voorgelegd dat die onduidelijkheid moet wegnemen.


De Inspectie van het Onderwijs constateert al jaren dat er geen doorlopende lijn tussen vakken, tussen leerjaren en tussen speciaal op burgerschap gerichte, losse projecten is, en geen verbinding met het schoolklimaat.

Bovendien bleek op veel scholen dat er veelal geen doelen zijn geformuleerd en daarmee dus ook geen inzicht in de opbrengsten. Al in 2012 pleitte de Onderwijsraad in haar advies Verder met burgerschap voor meer inhoudelijke sturing vanuit de overheid. Als inhoudelijk kompas voor burgerschapsvorming zou de democratie moeten dienen. Overigens ook geen nieuw geluid: al in 2004 hielde De Winter een pleidooi voor een democratisch-pedagogisch offensief.

Maar nu is die aanscherping er dan toch gekomen. De minister wil nu in de wet vastleggen dat scholen:

  • leerlingen respect voor en kennis van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat bijbrengen, zoals verankerd in de Grondwet, en de universeel geldende fundamentele rechten en vrijheden van de mens;
  • bij de leerlingen de sociale en maatschappelijke competenties ontwikkelen die hen in staat stellen deel uit te maken van en bij te dragen aan de Nederlandse democratische samenleving;
  • zorgdragen voor een cultuur waarin alle bij het aanbieden van onderwijs betrokken personen in hun uitingen handelen in overeenstemming met die waarden, en een omgeving creëren waarin leerlingen worden gestimuleerd actief te oefenen met de omgang met deze waarden.
 

Door de wet te wijzigen (het voorstel moet nog door de Tweede en Eerste Kamer worden goedgekeurd, dus dat zal niet morgen het geval zijn), krijgt de inspectie ook de mogelijkheid om beter met scholen in gesprek te gaan over hun burgerschapsonderwijs. Tegelijkertijd met het aanscherpen van de opdracht aan scholen, is een ontwikkelteam bezig met het ontwikkelen van leerdoelen. Dat gebeurt in het kader van Curriculum.nu, de curriculumherziening, waar tientallen leraren en schoolleiders aan meewerken. De negen ontwikkelteams, waarvan er één gaat over burgerschap, schrijven een advies waarin staat wat leerlingen op school moeten leren kennen en kunnen. Dat advies wordt in het voorjaar van 2019 aan minister Slob overhandigd. Daarnaast houden scholen natuurlijk de vrijheid om hun onderwijs zelf vorm te geven.


Laatst aangepast op donderdag, 14 juni 2018 05:22